Yaz günlerinin diyabet hastaları açısından bazı tehlikeler içerdiğini söyleyen Doç. Dr. Savaş Karataş: ''Japonya’da yapılan bir çalışma özellikle tip 1 diyabet hastalarında yaz aylarında kan şekerinin aşırı düşmesi yani hipoglisemi sıklığının üç kat arttığını gösteriyor. Perelman Tıp Fakültesi’ne ait bir alışmada ise tip 2 diyabet hastalarında yaz aylarında ani kalp krizinin ve diyabetik koma (ketoasidoz) riskinin arttığı ifade ediliyor.'' şeklinde konuştu.
Özellikle artan su kaybı,yani dehidratasyon ve kan mineral (elektrolit) bozukluklarının kan şekeri değişimi ve tehlikelerini tetiklediğini belirten Doç. Dr. Savaş Karataş “Bu durumla birlikte ter sinirleri etkilenmiş olan diyabet hastaları sıcağı çok algılayamayarak farkında olmadan aşırı ısıya maruz kalabilirler. Bunun da ötesinde sıcak havalarda yanların taşımaları gereken insülin ve diğer ilaçlar bozulabileceğinden etkisiz hale gelebilir ya da yan etki oluşturabilir. Şeker ölçüm cihaz ve çubukları ise sıcağın etkisiyle bozulabilir, terli ve susuz kalmış deri üzerinde yanlış sonuç verebilir. Artan metabolizma hızı ile birlikte insülin emilimi artıp kan şekeri düşmesi eğilimi oluşturabilir” dedi.
Bu önerilere kulak verin
Doç. Dr. Savaş Karataş,diyabet hastalarının sıcak havanın getirdiği hayati olabilecek sonuçlardan kaçınmak için ne gibi önlemler alınması gerektiğini anlattı.
Kan şekeri ölçümünü doğru yapın
''Kan şekerinizi gölgeli ve serin bir yerde ölçün'' diyen Doç. Dr. Savaş Karataş, ''Kan şekeri ölçüm çubuklarının güneş ışığına maruz kalmaması gerekiyor. Ayrıca ıslaklık sonucu etkilediğinden denizden ya da havuzdan çıkınca parmaklarınızı kuruttuktan sonra kan şekerini ölçün.'' diye konuştu.
Bol sıvı tüketin
Yaz mevsiminde dışarıdan alınan sıvı gereksiniminin iki kat arttığını, özellikle sıvı kaybettiren ilaç kullananlarda sıvı kaybının normalden daha yüksek olduğunu ifade eden Doç. Dr. Savaş Karataş: ''Bu nedenle susamasanız bile su gereksiniminizin olduğuna (ileri derecede böbrek yetmezliği gibi klinik durumlar hariç) ve yeterli sıvı alımının mutlaka sağlanmış olduğuna çok önem verin. Meşrubat ve aşırı alkol tüketiminden uzak durun. Meyve suyu, çay, kahve gibi içeceklerin suyun yerini tutmadığını, aksine, sıvı ihtiyacını artıracağını, şekersiz diye lanse edilen birçok içeceğin gizli şeker içerdiğini aklınızdan çıkarmayın.'' şeklinde konuştu.
Sıcak zeminde yürümeyin
Doç. Dr. Savaş Karataş, diyabet hastalarının ayaklarında sık sık sorunlar oluştuğunu, diyabetik sinir tutulumu olan hastaların kumsal gibi sıcak zeminde ve çıplak ayakla yürümemesi gerektiğini söyledi. Karataş, ''Eğer zorunlu olarak sıcak zeminde yürünecekse mutlaka yumuşak terlik kullanmalılar. En ufak zedelenme ya da kızarıklığın büyük travmatik sonuçlara yol açabileceğini aklınızda tutun.'' dedi.
Dikkatli hareket edin
''Hareket etmek diyabet tedavisi için aksi durum belirtilmedikçe gerekli unsurlardan biri. Fiziksel aktivite için öncelikle serinliğin hissedildiği sabah ve akşam saatleri tercih edilmeli. Fiziksel aktivite öncesi ve sonrasında yanlış sonuç çıkabileceği için kan şekeri ölçümü kesinlikle yapılmalı.'' diyerek önerilerde bulunan Karataş sözlerine şöyle devam etti:
''Yine sıvı kaybı olduğu akılda tutularak egzersiz sırasında ek sıvı alınması gerektiğini aklınızdan çıkarmayın. Hipoglisemi yatkınlığını arttıran ilaçlar (sulfonilüre, insülin) kullananların egzersiz ile kan şekeri düşme riskinin artabileceği de unutulmamalı ve mutlaka yanda emilen bir karbonhidrat taşınmalı.''
İlaçlarınızı doğru saklayın
Endokrinoloji Uzmanı Doç. Dr. Savaş Karataş, İsülinin 2 ile 8 derece sıcaklıkta yani buzdolabı kapağında saklanılması gerektiğini vurgulayarak, "Kullanılan insülin ve ilaçları kurallara uygun şekilde saklayın. İnsülin 2-8 derece sıcaklıkta (buzdolabı kapağı) saklanmalıdır. İnsülin enjeksiyonu kullanıyorsanız uygulamadan en az yarım saat önce buzdolabından alınmalıdır. Zira hızlı sıcaklık değişimi etkinliği azaltarak zarar verebilir." ifaddelerine yer verdi.
Yazın tatil moduna girilmesi, beslenme kurallarının esnetilmesine yol açabileceğini ifade eden Doç. Dr. Savaş Karataş, "Kalınan yazlık tesis, arkadaş ve akraba ziyaretlerinde sunulan zengin çeşit meyvelerde ve yemeklerde diyabetik olduğunuzu hatırlayarak diyetinize uygun davranın.'' dedi.
Yanınızda yiyecek bulundurun
''Yaz terlemesi hipoglisemi terlemesi ile karışabileceğinden kan şekerinin düşüp düşmediğinden emin olunmalı'' diyen Doç. Dr. Savaş Karataş, bu durumda el altında hızla emilebilen karbonhidrat türevi bulunması gerektiğini söyledi.
Uzman kontrolünü ihmal etmeyin
Dr. Karataş, yazın ilaçların doz ve kullanma zamanında farklılık gerekebileceğini belirterek, ''Aynı zamanda bazı ek önerilere de ihtiyaç duyabilirsiniz. Bu nedenle endokrinoloji uzmanına danışmayı ihmal etmeyin.'' ifadelerine yer verdi.
Hibya Haber Ajansı